User Experience (UX) i User Interface (UI) to jedne z najbardziej zagmatwanych, niewłaściwie używanych i interpretowanych terminów naszych czasów. W ostatnich latach coraz więcej słyszymy o responsywnym i intuicyjnym projektowaniu interfejsów w kontekście szerszym niż tylko aplikacje mobilne. Rozwiązania nieresponsywne i mało intuicyjne coraz częściej są przez użytkowników nieakceptowane. Dlatego tak ważny jest dobry UX – produkt musi być dobrze zaprojektowany, aby użytkownicy chcieli z niego korzystać. Dodatkowo, by usatysfakcjonować odbiorcę, niezbędny jest również przyjazny i prosty wygląd.

Jak możemy zauważyć, terminy UX i UI design często chodzą w parze, jednak czym te pojęcia się od siebie różnią, a co mają wspólnego? Zdecydowanie przyświeca im ten sam cel – sukces produktu. Ale czy są w stanie osiągnąć go osobno?

Kilka słów o User Experience Design

Dosłowne znaczenie samego skrótu UX (User Experience) to doświadczenia użytkownika, czyli jego emocje oraz wszystkie myśli i całość wrażeń, jakich doświadcza w związku z wchodzeniem w interakcję z interfejsem. Projektowanie tych doświadczeń składa się z kilku różnych procesów, a następnie poszukiwania kompromisu pomiędzy nimi, tak aby usatysfakcjonować użytkownika. Rola UX jest złożona, wymagająca i wieloaspektowa, dlatego trudno sobie wyobrazić, że dobry UX tworzy jedna osoba, która posiada tak wiele niezbędnych kompetencji i umiejętności. Product Owner, Strateg, Badacz, Architekt Informacji, Grafik, Analityk, Copywriter, Projektant Animacji oraz Web Developer to idealny zespół do stworzenia wartościowego UX’u. Przytoczę teraz słowa Moniki Mikowskiej, autorki bloga jestem.mobi:

„Powiedzmy sobie to raz na zawsze, UX Designer nie istnieje. UXD to tak interdyscyplinarna dziedzina, że nie da się zmieścić wszystkich potrzebnych kompetencji w jednej osobie. Budujcie ZESPOŁY, nie zatrudniajcie pojedynczych osób”.

Osobiście zgadzam się z jej opinią, że podział obowiązków w zakresie prac nad UX’em tylko korzystnie wpłynie na końcowy produkt. Tymczasem coraz częściej pojawiają się oferty pracy na stanowisko UX deignera, od którego oczekuje się umiejętności analitycznego myślenia, argumentacji i współpracy, empatii względem innych ludzi, a także zmysłu estetycznego oraz obycia technicznego. Dużą zaletą jest znajomość technologii, wykorzystania kolorów, trendów w projektowaniu, jak i wzorców projektowych. Oczywiście wykonywanie tylu obowiązków nie jest niemożliwe, jednak nie możemy oczekiwać, że jeden człowiek wystarczająco dobrze wykona pracę, którą powinien zrealizować cały zespół specjalistów.

Podsumowując: UXD odpowiedzialny jest za proces badań, testów, rozwoju, treści i prototypowania w celu przetestowania jakościowych wyników. Celem osoby/zespołu tworzącego UX jest stworzenie najbardziej intuicyjnego rozwiązania dla sprecyzowanej grupy docelowej. A dla pełnego sukcesu produktu potężne znaczenie ma człowiek, którego trzeba dobrze zrozumieć. To proces rozwoju i poprawy jakości interakcji między użytkownikiem a wszystkimi innymi aspektami.

Kilka słów o User Interface Design

UI Design oznacza User Interface Design, czyli interfejs użytkownika, co w rzeczywistości jest wyglądem i rozmieszczeniem elementów na stronie www czy w aplikacji. To dziedzina projektowania zajmująca się interfejsami w głównej mierze oparta o projektowanie graficzne. Produkt z dobrym interfejsem jest ładny, prosty i przyjazny dla użytkownika – i w ten sposób się z nim komunikuje. Bez interfejsu ta komunikacja byłaby właściwie niemożliwa. Tak więc UI odpowiedzialny jest głównie za odbiór wizualny produktu.

Projektowanie interfejsu użytkownika jest również wieloaspektową i niełatwą rolą. UI Designer jest odpowiedzialny za przeniesienie rozwoju produktu, jego badań, zawartości i układu (czyli pracy UX designerów) do atrakcyjnych, responsywnych i intuicyjnych dla użytkowników rozwiązań. Jest to twórczość, która w przeciwieństwie do UX jest ściśle cyfrowym zawodem, który zdecydowanie może wykonać jedna osoba. Od UI Designera oczekuje się, że będzie widział i czuł więcej niż inni. Dodatkowo cenne umiejętności w tym zawodzie to prototypowanie interfejsu użytkownika i tworzenie responsywnych grafik na podstawie makiet, umiejętność połączenia ładnego z funkcjonalnym oraz ścisłej współpracy z programistami przy implementacji projektu.

Możemy mieć wrażenie, że UI jest mniej znaczącym składnikiem całości. Ładny wygląd przyciąga klienta, jednak to wygoda w użytkowaniu sprzedaje produkt. Dlatego estetyczny czy nawet innowacyjny wygląd to nie wszystko. Ważna jest funkcjonalność, szybkość i prostota działania. Czy więc jedno jest ważniejsze od drugiego? Projektantka Helga Moreno bardzo trafnie określa brak współdziałania obu dziedzin:

„Coś, co wygląda świetnie, ale jest trudne w użyciu, jest przykładem świetnego interfejsu i słabego UX. Z kolei coś użytecznego, co wygląda okropnie, jest przykładem świetnego UX i słabego interfejsu użytkownika”.

Idąc tym tropem, śmiało można stwierdzić, że żaden ze wspomnianych wyżej produktów nie odniósłby sukcesu, ponieważ brakuje mu dopełnienia. Tylko ładne i użyteczne projekty cieszą się ogromną popularnością.

Jak możemy zauważyć, oba elementy mają kluczowe znaczenie dla produktu i ściśle ze sobą współpracują. Ale pomimo ich profesjonalnego związku, role same w sobie są zupełnie inne w odniesieniu do bardzo różnych części procesu i dyscypliny projektowej. Tam, gdzie UX Design jest bardziej analityczną i techniczną dziedziną, UI Design jest bliższy temu, co nazywamy projektowaniem graficznym, choć proces projektowy jest nieco bardziej złożony.

Trzeba podkreślić, że obie specjalizacje są niezbędne dla sukcesu produktu. Mimo że potrzebują innych narzędzi i umiejętności do rozwiązania problemów, to każde z nich jest istotne i niezbędne by stworzyć projekt, który może podbić świat. UX i UI działają tylko razem – nigdy osobno.